Dünyada Yaşam Süresi Yeniden Yükseliyor, Kronik Hastalıkların Yükü Artıyor

Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2 Ekim 2026 tarihinde açıklanan yeni küresel sağlık tahminleri, dünya genelinde yaşam süresinin pandemi dönemindeki kayıpların ardından yeniden yükseldiğini ortaya koydu. Bununla birlikte sağlık sistemlerinin karşı karşıya olduğu hastalık yükünün önemli ölçüde değiştiği görülüyor.

DSÖ verilerine göre küresel ortalama yaşam süresi 2023 yılında 73,3 yıla ulaştı. Bu rakam, pandemi öncesindeki 2019 seviyesine oldukça yakın. Ancak insanların yalnızca daha uzun yaşaması değil, yaşamlarının ne kadarını sağlıklı geçirdiği de sağlık politikaları açısından önem taşıyor. Sağlıklı yaşam beklentisinin pandemi öncesindeki seviyesini henüz tamamen yakalayamadığı belirtiliyor.

Yeni verilerin dikkat çeken bölümlerinden biri bulaşıcı olmayan hastalıklardaki artış oldu. Kalp ve damar hastalıkları, diyabet, demans ve çeşitli kronik rahatsızlıklar dünya genelindeki ölüm nedenleri arasında giderek daha büyük yer kaplıyor. 2023 yılında dünyadaki ölümlerin yaklaşık yüzde 74'ünün bulaşıcı olmayan hastalıklardan kaynaklandığı bildirildi. 2000 yılında bu oran yüzde 58 seviyesindeydi.

Kalp ve damar hastalıkları küresel sağlık yükünün başında gelmeye devam ediyor. Özellikle iskemik kalp hastalığının 2023 yılında yaklaşık 9,5 milyon ölümle ilişkilendirildiği belirtiliyor. Diyabet kaynaklı sağlık kayıplarında da son yıllarda belirgin artış gözleniyor.

Yaşlanan nüfusla birlikte demans da sağlık sistemlerinin gelecekte daha fazla kaynak ayırması gereken alanlardan biri haline geliyor. Alzheimer hastalığı ve diğer demans türleri 2000 yılına kıyasla küresel ölüm nedenleri sıralamasında önemli ölçüde yükselmiş durumda.

Ruh sağlığı alanındaki veriler de dikkat çekiyor. Depresyon ve anksiyete bozukluklarının yol açtığı sağlık kayıplarında pandemi sonrasında artış yaşandığı bildiriliyor.

Ortaya çıkan tablo, gelecek yıllarda sağlık sistemlerinin yalnızca hastalıkların tedavisine değil; erken tanı, koruyucu sağlık hizmetleri, kronik hastalıkların takibi ve sağlıklı yaşlanma programlarına daha fazla önem vermesi gerekeceğini gösteriyor.