Onkoloji Hastalarında Medikal Beslenme Tedavisi ve Kanser Tedavisine Bağlı Yan Etki Yönetimi
-
Kanser tedavisi gören hastalarda beslenme durumu (nütrisyonel statü), klinik başarının, tedavi toleransının ve genel sağkalımın doğrudan belirleyicisidir. Tümörün vücutta yarattığı iltihabi yanıt, sistemik metabolik değişimler ve artan katabolik süreçler; ağır kemoterapi veya radyoterapi protokollerinin getirdiği yan etkilerle birleştiğinde ciddi iştahsızlık, şiddetli kilo kaybı ve kas erimesiyle seyreden "Kanser Kaşeksisi" tablosuna yol açabilir. Kaşeksi, hastanın bağışıklık sistemini zayıflatarak enfeksiyon riskini artırır ve tedaviye ara verilmesine sebep olabilir.
Tedaviye bağlı olarak hastalarda sıklıkla gelişen mukozit (ağız içi yaraları ve ağrılı yutma), bulantı, kusma, tat ve koku duyusu değişiklikleri, erken doyma ve diyare/konstipasyon gibi klinik tablolarlar hastaların yeterli besin almasını zorlaştırır. Medikal beslenme tedavisinde birincil amaç, hastanın günlük protein, enerji ve mikro besin ihtiyacını eksiksiz karşılayarak kas kütlesini (sarkopeni) korumak ve metabolik yıkımı engellemektir.
Süreç yönetiminde; hastanın toleransına uygun olarak yüksek proteinli, az hacimli, sık aralıklı ve besin değeri yoğun gıdalar tercih edilir. Oral beslenmenin yetersiz kaldığı veya sindirim sisteminin olumsuz etkilendiği durumlarda, uzman hekim ve klinik diyetisyen kontrolünde özel enteral beslenme ürünleri (beslenme tüpleri veya oral solüsyonlar) veya parenteral (damar yoluyla) beslenme destekleri devreye sokulmalıdır. Yan etkilere göre kişiye özel planlanan beslenme protokolleri, hastanın kemoterapi ve radyoterapiyi kesintisiz tamamlayabilmesini ve yaşam kalitesini korumasını sağlar.